Kort antwoord
Voor een ESG-rapportage over medewerkerswelzijn in 2026 heb je zes soorten HR-data nodig: verzuim, PSA-uitkomsten, de RI&E met plan van aanpak, PAGO-deelname, bevlogenheid uit MTO of eNPS en meldingen over ongewenst gedrag. Bij Well Aware adviseren we die data alleen geaggregeerd te rapporteren, vanaf vijf respondenten per groep, en waar mogelijk continu te meten.
Kernpunten
- Deel welzijnsdata in drie lagen: uitkomsten, risico's en opvolging. Een indicator komt alleen in de cijfertabel als je hem elk jaar gelijk meet, anoniem kunt tonen en aan een maatregel kunt koppelen.
- Zonder CSRD-plicht kies je zelf of je extern rapporteert. Je arbobeleid levert hoe dan ook het grootste deel van de data.
- Toon geen groep onder vijf respondenten. Voeg kleine afdelingen samen tot clusters, ook als de tabel daardoor minder gedetailleerd wordt.
- Een jaarlijks MTO legt één moment vast. Na een onrustig jaar geeft een continue meting een eerlijker jaarbeeld.
- Meet naast werkdruk minstens één hulpbron, zoals autonomie of steun. Zonder hulpbron kun je een werkdrukscore niet duiden.
Of jouw organisatie over welzijn moet rapporteren, hangt af van Europese regels die nog in beweging zijn. Ook zonder plicht kan een klant, een aanbesteding, een financier of een keurmerk om onderbouwing vragen. Een cijfer in een openbaar rapport blijft staan. Klopt het niet of is het naar één persoon te herleiden, dan kost dat vertrouwen bij je eigen mensen.
Bij een organisatie van 50 tot 5.000 medewerkers zit het meeste werk in drie dingen. Je kiest welke cijfers je laat zien, je houdt ze anoniem en je zorgt dat een controller ze kan natrekken.
Welke HR-data over welzijn hoort in een ESG-rapportage in 2026?
In een ESG-rapportage over welzijn horen cijfers die laten zien welke sociale risico's je organisatie loopt en wat je eraan doet. Dat sluit aan bij de CSRD, die grote en beursgenoteerde bedrijven verplicht te rapporteren over sociale risico's en over hun impact op mensen.
Ik zou de HR-data in drie lagen verdelen. Elke laag beantwoordt een andere vraag van de lezer van je rapport:
- Uitkomsten: hoe gaat het met mensen? Verzuim, bevlogenheid en betrokkenheid uit je MTO of eNPS. De eNPS (Employee Net Promoter Score) meet hoe waarschijnlijk het is dat medewerkers je als werkgever aanbevelen.
- Risico's: waar zit de druk? De uitkomsten van je PSA-onderzoek over werkdruk en ongewenst gedrag, en de risico's uit je RI&E.
- Opvolging: wat doe je eraan? De status van je plan van aanpak, het aanbod en de deelname aan het PAGO, en het aantal meldingen bij vertrouwenspersoon, meldpunt of klokkenluidersregeling.
Neem de psychische kant expliciet mee: bijna 45% van de Europese medewerkers zegt te maken te hebben met risicofactoren die hun mentale gezondheid kunnen schaden (EU-OSHA).
De toets per indicator
Gebruik deze drie vragen voordat een indicator in de cijfertabel komt:
- Meet je hem elk jaar op dezelfde manier, zodat je een trend kunt laten zien?
- Kun je hem geaggregeerd tonen zonder dat iemand herkenbaar wordt?
- Kun je er een concrete maatregel aan koppelen?
Is het antwoord op één vraag nee? Zet de indicator dan in de toelichting en laat hem uit de tabel.
Meet naast werkdruk ook een hulpbron. Onze vragen rusten op het Job Demands-Resources (JD-R) model van Prof. Dr. Wilmar Schaufeli. Volgens dat model wordt werkdruk pas een risico als hulpbronnen zoals autonomie, steun en herstel tekortschieten. Een hoge werkdrukscore zonder hulpbron ernaast kun je in een rapport niet uitleggen.
Moet je over welzijn rapporteren als de CSRD niet voor jouw organisatie geldt?
Als de CSRD niet voor je geldt, ben je niet verplicht een ESG-rapport over welzijn te maken. De plichten uit de Arbowet blijven wel gelden, en daaruit komt het grootste deel van je welzijnsdata.
De Europese tijdlijn ziet er zo uit:
- De eerste bedrijven passen de regels toe over boekjaar 2024, met rapporten in 2025 (Europese Commissie).
- De stop-the-clock-richtlijn stelt de plicht uit voor bedrijven die voor het eerst over 2025 of 2026 zouden rapporteren (Europese Commissie).
- Het Omnibus-voorstel van februari 2025 wil de CSRD alleen laten gelden voor bedrijven met meer dan 1000 medewerkers. Op 9 december 2025 kwam er een politiek akkoord over het Omnibus I-pakket (Europese Commissie).
Wat dat akkoord voor jouw omvang betekent, controleer je op de pagina van de Europese Commissie. De gevolgen voor HR staan uitgewerkt in CSRD HR verplichtingen.
Beslisregel
- Rapporteer vrijwillig als een klant, aanbesteding, financier of keurmerk erom vraagt. Doe dat ook als je moederbedrijf jouw cijfers opvraagt voor een eigen rapport.
- Houd het bij een interne arborapportage als niemand buiten de organisatie om welzijnscijfers vraagt.
Kies je voor vrijwillig rapporteren? Volg dan de indeling van de ESRS (European Sustainability Reporting Standards), de standaarden die bedrijven onder de CSRD gebruiken (Europese Commissie). Op 3 juli 2026 zijn gedelegeerde handelingen aangenomen die de ESRS vereenvoudigen (Europese Commissie), dus neem de vereenvoudigde versie als referentie.
Arbobeleid moet elk bedrijf voeren, en de Nederlandse Arbeidsinspectie controleert daarop. Ze kan een waarschuwing, een boete of stillegging opleggen (Arboportaal).
Welke welzijnsdata heb je dankzij de Arbowet al in huis?
Via je arbobeleid heb je al vier bronnen van welzijnsdata: de RI&E, je PSA-beleid, het PAGO en je ziekteverzuimbeleid. Het arbobeleid bestaat in elk geval uit de RI&E, ziekteverzuimbeleid, bedrijfshulpverlening, een preventiemedewerker en het PAGO (Rijksoverheid).
Wat elke plicht aan data oplevert
- RI&E. Volgens Arbowet artikel 5 leg je schriftelijk vast welke risico's het werk meebrengt, met een plan van aanpak en termijnen. Je werkt de RI&E bij als ervaring of gewijzigde omstandigheden daartoe aanleiding geven. Je data: een lijst risico's met per maatregel een termijn en een status.
- PSA. Arbowet artikel 3 lid 2 vraagt een beleid dat psychosociale arbeidsbelasting voorkomt, of beperkt als voorkomen niet kan. De uitwerking staat in artikel 2.15 van het Arbobesluit (Arboportaal). PSA ontstaat door werkdruk en ongewenst gedrag, zoals pesten, agressie en geweld, discriminatie en (seksuele) intimidatie (Arboportaal). Je data: scores op werkdruk en het aantal meldingen. Hoe je werkdruk per team meet, lees je in werkdruk meten HR.
- PAGO. Volgens Arbowet artikel 18 geef je medewerkers periodiek de gelegenheid voor een onderzoek dat gezondheidsrisico's van het werk voorkomt of beperkt. Het PAGO (periodiek arbeidsgezondheidskundig onderzoek) heet in de praktijk vaak PMO (preventief medisch onderzoek). Je data: aanbod, deelname en de thema's die de bedrijfsarts geaggregeerd terugkoppelt.
- Verzuim. Bij de begeleiding van zieke medewerkers laat je je bijstaan door een bedrijfsarts (Rijksoverheid). Je data: verzuimpercentage en meldingsfrequentie.
Zo maak je deze week een inventaris
- Vraag de preventiemedewerker om de laatste RI&E en het plan van aanpak. Klaar als je per maatregel een datum en een eigenaar ziet.
- Zoek het meest recente PSA-onderzoek op en noteer de meetdatum. Is het onderzoek ouder dan je laatste reorganisatie, markeer het dan als verouderd.
- Vraag de arbodienst om het PAGO-aanbod en het deelnamepercentage van de laatste ronde.
- Exporteer het verzuim van de afgelopen 12 maanden uit je HR-systeem. Klaar als het totaal overeenkomt met wat de arbodienst rapporteert.
Rapporteer daarna in dezelfde cyclus als je arbobeleid: risico's inventariseren, maatregelen vastleggen en uitvoeren, evalueren en bijstellen (Arboportaal). In een ESG-rapport zou ik vooral de laatste twee stappen laten zien.
Hoe maak je welzijnsdata betrouwbaar en anoniem genoeg voor een rapport?
Welzijnsdata is betrouwbaar genoeg voor een rapport als je elke periode dezelfde definitie gebruikt en de respons vermeldt. Daarnaast toon je geen groep die zo klein is dat iemand herkenbaar wordt.
Drie instellingen die je vastlegt
- Minimale groepsgrootte. Wij tonen teamresultaten pas vanaf 5 respondenten. Teams met minder respondenten tellen alleen mee op een hoger niveau. Houd in je rapport dezelfde grens aan, of een hogere.
- Rekenregel. Leg voor verzuim vast of je kalenderdagen of werkdagen telt, en of langdurig verzuim meetelt. Verander die regel niet tussen twee rapportjaren, want dan kun je je trend niet meer vergelijken.
- Respons. Zet de respons naast elke score. Een score bij een lage respons zegt vooral iets over de mensen die hebben meegedaan.
Rekenvoorbeeld
Stel: je hebt 320 medewerkers verdeeld over zes afdelingen. Facilitair telt 9 medewerkers, en 4 van hen vullen de meting in. Dat zit onder de grens van 5, dus je toont Facilitair niet apart.
Je voegt Facilitair samen met Inkoop, waar 12 mensen reageren. Het cluster "Ondersteunende diensten" telt dan 16 respondenten en mag in het rapport. Je rapporteert zo vijf groepen in plaats van zes.
Doe hetzelfde met verzuim in kleine afdelingen. Eén langdurig zieke collega bepaalt daar het hele percentage, en collega's weten meestal wie het is.
Neem open antwoorden niet letterlijk over in een openbaar rapport. Vat ze samen in thema's, bijvoorbeeld "planning" of "samenwerking met andere afdelingen".
Wanneer is een jaarlijks MTO de verkeerde bron voor je ESG-cijfers?
Een jaarlijks MTO is de verkeerde bron als je ESG-cijfer iets moet zeggen over het hele jaar, terwijl de meting één moment vastlegt. Valt je meting net na een reorganisatie of midden in een piekperiode, dan rapporteer je die week en niet je jaar.
Prof. dr. Wilmar Schaufeli zegt het zo: "Welzijn op het werk is geen momentopname. Als je continu en op de juiste manier meet, zie je het groeien of afnemen, lang voordat iemand uitvalt."
Verzuim alleen is ook een laat signaal. Afwezigheid door mentale klachten duurt over het algemeen langer dan verzuim door andere oorzaken (EU-OSHA). Zie je het pas in het verzuimcijfer, dan ben je vaak te laat om het in hetzelfde rapportjaar nog te keren.
Beslisregel
- Een jaarlijks MTO volstaat als je organisatie stabiel was, je alleen een jaartrend nodig hebt en je elk jaar in dezelfde maand meet.
- Kies voor continu meten als er in het jaar grote veranderingen waren, als je per kwartaal wilt bijsturen of als je rapport een jaargemiddelde moet tonen.
Bij continu meten werk je met pulses: korte, terugkerende metingen van een paar vragen. Rapporteer dan het jaargemiddelde en het laagste kwartaal, met een zin over wat er in dat kwartaal speelde. Hoe je zo'n meting inricht, lees je in medewerkerstevredenheidsonderzoek alternatief en continue luisteren HR.
Hoe zet je in vier weken een welzijnsdataset op die je kunt verantwoorden?
In vier weken zet je een verantwoorde dataset op. In week 1 maak je de vraag scherp, in week 2 verzamel je de arbodata, in week 3 regel je de anonimiteit en in week 4 laat je de cijfers controleren.
Week 1: de vraag en de definities
- Vraag de partij die om de rapportage vraagt welke indicatoren ze willen zien. Je weet dat het gelukt is als je een schriftelijke lijst hebt.
- Leg per indicator vast: definitie, bron, eigenaar en meetfrequentie. Klaar als elke regel een eigenaar heeft.
Week 2: de data die je al hebt
- Vraag de arbodienst om verzuim en PAGO-deelname op organisatieniveau. Controleer dat het bestand geen namen of personeelsnummers bevat.
- Leg het plan van aanpak naast de RI&E en geef elke maatregel een status: uitgevoerd, loopt of achter. Klaar als geen maatregel meer zonder status staat.
Week 3: anonimiteit en ontbrekende metingen
- Stel de minimale groepsgrootte in op 5 en voeg te kleine afdelingen samen tot clusters.
- Start een korte meting van bevlogenheid, werkdruk en één hulpbron als je die nog niet hebt. Je weet dat het werkt als elk cluster na een week minstens 5 respondenten heeft.
Week 4: duiding en controle
- Schrijf per indicator één zin duiding en één maatregel die je eraan koppelt.
- Laat een controller of de preventiemedewerker de cijfers opnieuw uit de bron halen. Klaar als die op dezelfde uitkomst komt.
Wil je stap 3 tot en met 6 niet uit vijf losse systemen halen? Bij Well Aware meten wij het MTO, de eNPS, het PSA-onderzoek, de RI&E en het PMO in één doorlopende vragenlijst op basis van het JD-R model, anoniem en met inzicht per team. Hoe HR en directie daar een rapportage uit halen, staat op Voor HR en directie.
Welke welzijnsdata kun je hoe gebruiken in je ESG-rapport?
Alleen verzuim en PAGO-deelname kun je direct als organisatiecijfer tonen. De rest rapporteer je geaggregeerd of als toelichting.
| Welzijnsdata | Wettelijke basis | Wie beheert de data | Logische meetfrequentie | Bruikbaar als ESG-indicator |
|---|---|---|---|---|
| Verzuimcijfers | Onderdeel van het verplichte ziekteverzuimbeleid (Rijksoverheid) | HR, samen met arbodienst en bedrijfsarts | Maandelijks, met een jaartotaal | Direct, als percentage voor de hele organisatie |
| PSA-uitkomsten over werkdruk en ongewenst gedrag | Arbowet art. 3 lid 2 | HR | Per kwartaal of continu | Alleen geaggregeerd |
| RI&E met plan van aanpak | Arbowet art. 5 | Preventiemedewerker en HR, met de arbodienst | Na elke grote verandering bijwerken | Als toelichting, met de status van maatregelen |
| PAGO/PMO-aanbod en deelname | Arbowet art. 18: periodiek, zonder vaste termijn | Bedrijfsarts of arbodienst; HR vraagt alleen deelnamecijfers op | Een vaste cyclus die je zelf kiest | Direct voor aanbod en deelname, de rest geaggregeerd |
| Bevlogenheid en betrokkenheid uit MTO of eNPS | Geen | HR | Continu of per kwartaal | Alleen geaggregeerd |
| Meldingen bij vertrouwenspersoon, meldpunt of klokkenluidersregeling | Geen apart Arbowet-artikel; de meldingen voeden je PSA-beleid | Extern meldpunt of vertrouwenspersoon | Jaarlijks overzicht van aantallen | Alleen geaggregeerd, per categorie |
Wat is je volgende stap?
De meeste cijfers liggen al bij HR, de preventiemedewerker en de arbodienst. Wat ontbreekt, is meestal een besluit over wie ze te zien krijgt.
Neem dat besluit deze week: rapporteer je extern, of houd je het bij een interne arborapportage? Kies je extern, vraag dan direct welke indicatoren de vragende partij wil zien. Met die lijst start je week 1.
Checklist voor je welzijnsdata
- Ik weet of mijn organisatie onder de CSRD valt of dat ik vrijwillig rapporteer.
- De RI&E is bijgewerkt na de laatste grote organisatieverandering.
- Elke indicator heeft een rekenregel die vorig jaar ook gold.
- Geen enkele groep in het rapport telt minder dan vijf respondenten.
- Naast elke score staat de respons van die meting.
- Ik heb bewust besloten of uitzend- en inhuurkrachten meetellen, en dat staat in de toelichting.
- De ondernemingsraad heeft de indicatorenset gezien voordat het rapport naar buiten gaat.
Zien wat er écht speelt in je teams?
Boek een demoVeelgestelde vragen
Mag je verzuimcijfers per afdeling in een openbaar ESG-rapport zetten?
Dat kan alleen als een afdeling zo groot is dat niemand te herkennen is. Verzuimcijfers gaan over gezondheid, en in een openbaar rapport lezen ook collega's mee die weten wie er ziek was. Intern kun je per afdeling sturen. Extern zou ik verzuim per bedrijfsonderdeel of voor de hele organisatie tonen.
Heeft de ondernemingsraad iets te zeggen over welke welzijnsindicatoren je meet?
De ondernemingsraad heeft instemmingsrecht op de RI&E, de afspraken over arbodienstverlening en de benoeming van de preventiemedewerker (Arboportaal). De WHO raadt aan maatregelen voor mentale gezondheid op het werk te nemen met betekenisvolle betrokkenheid van medewerkers (WHO). Leg de indicatorenset daarom vooraf aan de OR voor, ook de onderdelen waar geen instemmingsrecht op zit.
Tellen uitzendkrachten en inhuurkrachten mee in je welzijnsdata?
Voor de RI&E wel: uitzendkrachten, stagiaires, vrijwilligers en inhuurkrachten tellen als personeel (Rijksoverheid). Voor het MTO en de eNPS kies je zelf. Neem je ze mee, rapporteer ze dan als aparte groep, zodat je trend niet verschuift als hun aantal verandert.
Wat doe je met een lage deelname aan het PAGO als je die wilt rapporteren?
Rapporteer aanbod en deelname los van elkaar. Een medewerker is niet verplicht mee te doen aan een PAGO (Rijksoverheid), dus een lage deelname betekent niet dat je je plicht niet nakomt. Zet erbij wat je doet om de drempel te verlagen, bijvoorbeeld onderzoek in werktijd of op locatie.
Kan een welzijnskeurmerk dienen als bewijs voor B Corp, EcoVadis of ISO 45001?
Met Well Aware Certified leveren wij onderbouwing voor de Workers-pijler van B Corp, de Labour & Human Rights-criteria van EcoVadis en het arbo-onderdeel van ISO 45001. Het keurmerk vraagt minimaal 60% respons en is één jaar geldig. Het is een bewijsstuk in je dossier. De beoordeling zelf blijft bij B Corp, EcoVadis of je ISO-certificeerder.
Bronnen
- Europese Commissie: Corporate sustainability reporting (CSRD)
- EU-OSHA: Psychosociale risico's en mentaal welbevinden op het werk
- Arboportaal: Arbobeleid
- Rijksoverheid: Waar moet mijn werkgever voor zorgen volgens de Arbowet?
- Arbeidsomstandighedenwet (wetten.overheid.nl)
- Arboportaal (Ministerie van SZW): Psychosociale arbeidsbelasting (PSA)
- WHO: Mental health at work (fact sheet)


